5-معرفی زمینه های تحقیقاتی انجام شده در حوزه زیست فناوری کشاورزی

۵- کشت بافت ریزازدیادی

ریزازدیادی یکی از روش‌های تکثیر غیرجنسی(برگ، ساقه و کالوس) گیاهان با استفاده از روش کشت‌بافت[1] گیاهی است که در آن، طی مدت زمان کوتاهی تعداد زیادی گیاه تولید می‌شود. که کاملا شبیه والد خود هستند.

از ریزازدیادی[2] می‌توان برای تکثیر گیاهان تولید شده در مهندسی ژنتیک یا گیاهان تولید شده با روش‌های اصلاح سنتی استفاده کرد. همچنین از این روش برای تکثیر گیاهانی که بذر کافی تولید نمی‌کنند یا تکثیر غیرجنسی آن‌ها دشوار است (مانند درختان چوبی) نیز استفاده کرد.

در مورد این حوزه از علم زیست فناوری کشاورزی بطور کاملا تخصصی و پیشرفته در مبحث زیست فناوری کشاورزی پیشرفته توضیح داده شده است.

[1] Tissue culture

[2] Micropropagation

توضیح ریزازدیادی به کمک تصویر

۶- تهیه کود زیستی

گیاهان برای رشد و نمو خود نیاز به منابع غذایی دارند و از آنجایی که منابع غذایی موجود در خاک محدود است پس کشاورزان مجبور می شوند از کودها برای تامین مواد غذایی، معدنی و آلی مورد نیاز گیاه استفاده کنند.

کودها در سه دسته شیمیایی، آلی و زیستی تقسیم می شوند و از آنجایی که کودهای شیمیایی و آلی باعث آلودگی محیط زیست و بروز بیماری هایی در جانداران می شوند، کشاورزان را بسوی استفاده از کود زیستی سوق می دهند زیرا کودهای زیستی [1]مواد حاصل‌خیزکننده‌ای هستند که دارای تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم‌های سودمند خاکزی هستند. کودهای زیستی،  میکروارگانیسم‌هایی هستند که قادرند عناصر غذایی خاک را در یک فرایند زیستی تبدیل به مواد مغذی همچون ویتامینها و دیگر مواد معدنی کرده و به ریشه گیاه برساند. مصرف کودهای زیستی کم هزینه تر هستند و در اکوسیستم آلودگی به وجود نمی‌آورد. کودهای زیستی مواد نگه‌دارنده میکروارگانیسم‌های سودمند خاک می‌باشند.

[1] Bio-fertilizer

ورمی کمپوست [1]نمونه ای از کود زیستی

متشکل از ورمی(کرم) و کمپوست (کود زیستی) که از فعالیت کرم خاکی حاصل می‌گردد

7- تهیه آفت کش زیستی

موادی که در گیاه پزشکی برای کنترل آفات به کار می روند، آفت کش نامیده می شوند. روش‌های متفاوتی برای مبارزه با آفات و حشرات وجود دارد؛ یکی از این روش‌ها مبارزه بیولوژیک و دیگری دفع آفات به صورت ارگانیک است. آفت کش‌ها بر خلاف نامی که برای آن‌ها گذاشته شده است همیشه به طور مستقیم باعث مرگ آفت نمی شوند، بلکه ممکن است وسیله ای برای کشتن آفات باشند یا آفات را پراکنده کنند و باعث کاهش جمعیت آن‌ها در محل مورد نظر شوند یا حتی روی آفات اثر منفی بگذارند.

آفت کش‌ها زیستی [2]ترکیبات سنتزی یا طبیعی هستند که برای کنترل یا از بین بردن آفات مورد استفاده قرار می گیرند. به طور کلی آفت کش‌های بیولوژیک شامل موجودات زنده یا غیر زنده طبیعی است که برای کنترل آفات به کار می روند. حشره کش‌هاى طبیعى نسبت به حشره کش‌هاى سنتتیک، سمیت کمترى دارند. در بافت جانوران یا محیط زیست تجمع پیدا نمى کنند و بیشتر حیوانات نیز توانایى مقاوم شدن در برابر آن‌ها را ندارند.

[1] متشکل از ورمی(کرم) و کمپوست (کود زیستی) که از فعالیت کرم خاکی حاصل می‌گردد

[2] Biological Pesticide

انواع آفت کش زیستی

فکرکنید چگونه می توان در خانه آفت کش زیستی ساخت؟؟؟

۸-کشت هیدروپونیک

هيدروپونيک[1] در عمل به معني کاشت گياهان در آب و محلول غذايي بدون استفاده از خاک می‌باشد. کشت هيدروپونيک اين امکان را به کشاورز می‌دهد که در زمان کوتاه‌تر با زحمت کمتر محصولي باراندمان بيشتر را کشت نمايد.

علم هيدروپونيک ثابت کرده است که براي رشد گياهان به خاک احتياجي نيست اما به عناصري که در خاک موجود است( مواد معدني، مواد آلی) احتياج است. هر گياهي را می‌توان به‌صورت هيدروپونيک کشت کرد ولي بعضي از آن‌ها موفقيت بيشتري در اين سيستم دارند. کشت هيدروپونيک براي میوه‌هایی با محصولات مقاوم از قبيل گوجه – خيار – فلفل – گياهان برگي مثل کاهو – سبزي و گياهاني که رشد سريعي دارند ايده آل است. در مورد این حوزه از علم زیست فناوری کشاورزی بطور کاملا تخصصی و پیشرفته در مبحث زیست فناوری کشاورزی پیشرفته توضیح داده شده است.

[1] Hydroponics

کشت هیدروپونیک

۹-تراریوم

نگهداری از گل و گیاه هم جا می‌خواهد و هم فرصت.اما تراریوم از این قاعده مستثنی است. تراریوم[1] یا باغ شیشه‌ای نه در خانه‌های نقلی جای هیچ وسیله‌ای را تنگ می‌کند و نه صاحبش را از بابت رسیدگی به‌زحمت می‌اندازد. تراریوم اتفاقا برای کادو دادن هم معرکه است و اگر خودتان درستش کرده باشید که دیگر فبها! اگر زیباپسندید، محال است که حس کنجکاوی‌تان هنوز تحریک نشده باشد.

تراریوم محفظه شفاف سربسته‌ای است (شیشه‌ای یا پلاستیکی) که می‌توان مجموعه‌ خاصی از گیاهان ریزنقش سازگار با هم را داخلش پرورش داد. درواقع تراریوم چیزی شبیه گلخانه ولی در مقیاس مینیاتوری است. دو نوع تراریوم داریم: بسته و باز. تراریوم‌های بسته درپوش‌دارند، اما دهانه تراریوم‌های باز هیچ درپوشی ندارد. بی‌ربط نیست اگر تراریوم را اکوسیستمی خودکفا تعریف کنیم. گیاه و خاکِ داخل تراریوم بخار آب تولید می‌کنند. این بخار روی جدار داخلی محفظه می‌نشیند و دوباره به‌ درون خاک چکه می‌کند و جذب ریشه گیاه می‌شود. تکرار این چرخه باعث تغذیه خودبه‌خودی گیاه و خاک می‌شود.

[1] Terrarium

تراریوم درباز مخصوص گیاهان گرمسیری

منابع:

۱-فرشادفر م.، خانیکی غ.، (۱۳۹۵).،” مبانی بیوتکنولوژی و کشت بافت گیاهی” تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور.

۲-فارسي م . و ذوالعلي ج، (۱۳۹۰) “اصول بيوتكنولوژي گياهي”، ويرايش دوم، انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد

۳-احمدی خواه ا، (۱۳۹۰)،”مبانی بیوتکنولوژی گیاهی”، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

.۴- پیریک، آر، (۱۳۷۶). ،”مبانی کشت بافت های گیاهی”.،ترجمه: عبدالرضا باقری و مهری صفاری.، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

۵-بنتون جونز،  (۱۳۹۷)، “هیدروپونیک،راهنمای کامل و عملی کشت بدون خاک”، مترجم سعیدرضا وصال، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه مشهد

۶-زرجینی ت، و انوری نصرت م، (۱۳۹۴)، “راهنمای جامع و کاربردی برای تراریوم و گلکاری در فضای آزاد”.، انتشارات فنی و حرفه ای

۷-نورامارلین، مفاخری س، و نیک پوری سروین، (۱۳۹۴) ،”باغ های شیشه ای (تراریوم)”.، انتشارات فنی و حرفه ای

۸-سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، (۱۳۹۲)،” کودها و استفاده از آن ها”،. ترجمه علی کسرائیان ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز.

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید