2.9. فتوسنتز

که

مفاهیم

  • فتوسنتز تولید ترکیبات کربنی در سلول‌های گیاهی با استفاده از انرژی نور است.
  • نور مرئی محدوده‌ای از طول‌موج‌ها است؛ بنفش کوتاه‌ترین طول‌موج و قرمز بلندترین طول‌موج را دارد.
  • کلروفیل بیشترین تأثیر را در جذب نور قرمز و آبی دارد و بیش از رنگ‌های دیگر، نور سبز را منعکس می‌کند.
  • اکسیژن در فتوسنتز از فتولیز آب تولید می‌شود.
  • برای تولید کربوهیدرات و سایر ترکیبات کربنی از دی ‌اکسید کربن به انرژی نیاز است.
  • دما، شدت نور و غلظت دی‌اکسیدکربن از عوامل محدودکننده سرعت فتوسنتز هستند.

کاربرد علم

  • تغییرات جو زمین، اقیانوس‌ها و رسوب‌گذاری دراثر فتوسنتز.

مهارت‌آموزی

  • طراحی آزمایش برای بررسی عوامل محدودکننده در فتوسنتز.
  • جداسازی رنگدانه‌های فتوسنتزی توسط کروماتوگرافی.
  • ترسیم یک طیف جذبی برای کلروفیل و یک طیف عملکرد برای فتوسنتز.

ماهیت علم

  • طراحی آزمایشی: کنترل متغیرهای مربوطه در آزمایش‌های فتوسنتز ضروری است.

فتوسنتز چیست؟

فتوسنتز تولید ترکیبات کربنی در سلول‌های گیاهی با استفاده از انرژی نور است.

موجودات زنده برای ساختن ساختارهای سلولی خود و انجام فرآیندهای زیستی، به ترکیبات پیچیده کربنی نیاز دارند. برخی موجودات قادرند تمام ترکیبات کربنی مورد نیاز خود را فقط با استفاده از انرژی نور و مواد معدنی ساده مانند دی ‌اکسید کربن و آب تولیدکنند. فرآیندی که مسئول این کار است، فتوسنتز نامیده می‌شود.

فتوسنتز، نمونه‌ای از تبدیل انرژی است؛ زیرا انرژی نورانی خورشید را به انرژی شیمیایی در ترکیبات کربنی تبدیل می‌کند. ترکیبات کربنی تولید شده شامل کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها است.

کمه

حغه

جداکردن رنگدانه‌های فتوسنتزی با کروماتوگرافی

جداسازی رنگدانه‌های فتوسنتزی با کروماتوگرافی(کار عملی 4).کهن

کلروپلاست‌ها حاوی انواع مختلفی از کلروفیل و رنگدانه‌های دیگر به نام رنگدانه‌های جانبی هستند. از آنجا که این رنگدانه‌ها طیف‌های مختلفی از طول‌موج نور را جذب می‌کنند، به نظر رنگ متفاوتی دارند. رنگدانه‌ها را می‌توان با کروماتوگرافی جداکرد. ممکن است با کروماتوگرافی کاغذی آشنا باشید اما کروماتوگرافی لایه نازک[1] نتایج بهتری را ارائه می‌دهد. این کار با یک نوار پلاستیکی انجام می‌شود که با یک لایه نازک از یک ماده متخلخل پوشانده شده است. یک نقطه حاوی رنگدانه‌های استخراج شده از بافت برگ، در نزدیکی یک انتهای نوار قرار می‌گیرد. حلال از نوار بالا می‌رود و انواع مختلف رنگدانه‌ها را جدا می‌کند.

1- یک برگ را به قطعات کوچک تقسیم کرده و در هاون قرار دهید.

2- مقدار کمی ماسه برای آسیاب اضافه کنید.

3- مقدار کمی پروپانون (استون) اضافه کنید.

4- از دسته‌هاون برای آسیاب بافت برگ و حل‌کردن رنگدانه‌ها استفاده کنید.

5- اگر تمام پروپانون تبخیر شد، کمی بیشتر اضافه کنید.

6- وقتی پروپانون سبز تیره شد، اجازه دهید ماسه و سایر مواد جامد ته‌نشین شوند، سپس پروپانون را درون شیشه ساعتی بریزید.

7- از سشوار برای تبخیر پروپانون و آب سیتوپلاسم سلول‌ها استفاده کنید.

8- هنگامی که فقط یک لکه از رنگدانه‎‌های خشک در شیشه ساعتی دارید،4-3 قطره پروپانون اضافه کنید و با استفاده از یک قلم‌مو رنگدانه‎‌ها را حل کنید.

شماره نقطه رنگ فاصله جابجا شده Rf نام رنگدانه
1
2
3
4
5
6
7
8

 

جدول مقادیر استانداردRf

9- با کمک قلم‌مو مقدار بسیار کمی از محلول رنگدانه را به نوار TLC منتقل کنید. هدف شما این است که یک لکه بسیار کوچک از رنگدانه‌ در وسط نوار، 10 میلی‌متر از یک انتهای آن، ایجاد کنید. لکه باید خیلی تیره باشد که این کار با قرار دادن مکرر یک قطره کوچک روی نوار و خشک‌شدن قبل از افزودن مقدار دیگر، حاصل می‌شود. با فوت‌کردن لکه یا استفاده از سشوار می‌توانید سرعت خشک‌شدن را افزایش دهید.

10- هنگامی که لکه به اندازه کافی تیره شد، انتهای دیگر نوار را درون شکاف چوب‌پنبه یا درپوشی قرار دهید که مناسب لوله‌ای عریض‌تر از نوار TLC  باشد. شکاف باید نوار را محکم نگه دارد.

11- چوب پنبه و نوار را در یک لوله قرار دهید. نوار TLC باید تقریباً تا انتهای لوله امتداد داشته باشد، اما کاملاً  به انتها نرسد.

12- قسمت بیرونی لوله دقیقاً زیر سطح لکه روی نوار TLCرا علامت‌گذاری کنید.

13- نوار و چوب‌پنبه را از لوله خارج کنید.

14- حلال را در لوله تا سطحی که علامت‌گذاری کردید، بریزید.

15- لوله را در جایی قرار دهید که مزاحمتی ایجاد نشود. نوار TLC و چوب‌پنبه را با احتیاط در لوله قرار دهید، به‌این‌ترتیب لوله مهر و موم و نوار TLC در حلال غوطه‌ور شده‌ است. حلال نباید به لکه رنگدانه برسد.

16- لوله را تقریباً 5 دقیقه کاملاً تنها بگذارید تا حلال از طریق نوار TLC بالا برود. می‌توانید رنگدانه‌ها را جداگانه تماشا کنید، اما به لوله دست نزنید.

17- وقتی حلال تقریباً به بالای نوار رسید، آن را از لوله خارج کرده و از چوب‌پنبه جدا کنید.

18- با مداد دو خط، یکی برای سطح رسیدن حلال و دیگری برای سطح اولیه لکه رنگدانه، را روی نوار رسم کنید.

19- دور هر یک از لکه‌های رنگدانه‌ای جداشده، دایره بکشید و مرکز دایره را مشخص کنید.

20- با استفاده از خط‌کش با دقت میلی‌متری، فاصله طی‌شده توسط حلال(فاصله بین دو خط) و فاصله طی‌شده توسط هر رنگدانه (فاصله بین خط پایین و مرکز دایره) را اندازه بگیرید.

21- Rf  را برای هر رنگدانه محاسبه کنید. Rf  عبارتست از مسافت طی شده توسط رنگدانه تقسیم بر مسافت طی شده توسط حلال.

22-تمام نتایج خود را در جدول بالا بنویسید و با رنگدانه‌ای که کمترین مسافت را طی کرده، شروع کنید.

.متنهم

نام رنگدانه رنگ رنگدانه Rf
کاروتن نارنجی 98/0
کلروفیلa سبزآبی 59/0
کلروفیلb سبز زرد 42/0
فئوفیتین سبز زیتونی 81/0
زانتوفیل1 زرد 28/0
زانتوفیل2 زرد 15/0

طول‌موج نور

نور مرئی محدوده‌ای از طیف­‌های طول‌موج‌ها است؛ بنفش کوتاه‌ترین طول‌موج و قرمز بلندترین طول‌موج را دارد.

نور خورشید از تمام طول‌موج‌های تابش الکترومغناطیسی از جمله نور مرئی که چشم ما می‌تواند تشخیص دهد، تشکیل شده‌ است. بنابراین نور مرئی برای انسان قابل مشاهده است و طول‌موج‌های دیگر قابل مشاهده نیستند. در نور خورشید، طیفی از تابش الکترومغناطیسی، از طول‌موج بسیار کوتاه تا بسیار بلند وجود دارد. طول‌موج‌های کوتاهتر مانند اشعه X و اشعه فرابنفش انرژی بالایی دارند، اما طول‌موج‌های بلندتر مانند اشعه فروسرخ و امواج رادیویی، انرژی کمتری دارند. طول‌موج‌های نور مرئی بلندتر از فرابنفش و کوتاهتر از فروسرخ هستند. دامنه طول‌موج‌های نور مرئی بین 400 تا 700 نانومتر است.

هنگامی که قطرات آب در آسمان، با نور خورشید برخورد کرده و باعث شکست نور می‌شوند رنگین‌کمان تشکیل می‌شود و رنگ‌های مختلف نور قابل مشاهده است؛ زیرا نور خورشید مخلوطی از طول‌موج‌های مختلف است که ما آن را به عنوان رنگ‌های مختلف، از جمله بنفش، آبی، سبز و قرمز می‌بینیم. بنفش و آبی طول‌موج‌های کوتاهتر و قرمز بلندترین طول‌موج است.

گیاهان در فرآیند فتوسنتز از طول‌موج‌های نور مرئی که توسط چشم شناسایی می‌شوند، استفاده می‌کنند. با توجه به اینکه این طول‌موج‌ها از خورشید ساطع می‌شوند و بیشتر از سایر طول‌موج‌ها به جو زمین نفوذ می‌کنند، بنابراین فراوان هستند./نک

ما

جذب نور توسط کلروفیل

کلروفیل بیشترین تأثیر را در جذب نور قرمز و آبی دارد و بیش از رنگ‌های دیگر، نور سبز را منعکس می‌کند.

اولین مرحله در فتوسنتز، جذب نور خورشید است که توسط مولکول­‌هایی به نام رنگدانه‌ها انجام می‌گیرد. یک ماده سفید یا شفاف نور مرئی را جذب نمی‌کند. رنگدانه‌ها موادی هستند که نور را جذب می‌کنند و بنابراین به نظر رنگی می‌آیند. رنگدانه‌هایی که همه نورها را جذب می‌کنند، سیاه به نظر می‌رسند، زیرا هیچ نوری از خود ساطع نمی‌کنند.

رنگدانه‌هایی وجود دارند که برخی از طول‌موج‌های نور مرئی را جذب می‌کنند اما برخی دیگر را جذب نمی‌کنند. به عنوان مثال، رنگدانه موجود در گل‌سپاسی[1]، همه رنگ‌ها را به جز آبی جذب می‌کند. این رنگدانه، آبی دیده می‌شود؛ زیرا این قسمت از نور خورشید را منعکس می‌کنند که می‌تواند به چشم ما منتقل و توسط سلول‌های شبکیه تشخیص داده شود.

موجودات فتوسنتزکننده از طیف وسیعی از رنگدانه‌ها استفاده می‌کنند، اما رنگدانه اصلی فتوسنتز، کلروفیل است. انواع مختلفی از کلروفیل وجود دارد اما همه آن‌ها سبز هستند؛ زیرا آن‌ها نور قرمز و آبی را به‌خوبی جذب می‌کنند، اما نور سبز میانی را کمتر جذب می‌کنند. بنابراین طول‌موج‌های نور سبز منعکس می‌شوند. این دلیل اصلی غالب بودن رنگ سبز در اکوسیستم‌های گیاهی است.

ئنتئن

طیف جذب و عملکرد

رسم یک طیف جذب برای کلروفیل و یک طیف عملکرد برای فتوسنتز.

طیف نوری عملکردی در فتوسنتز، گرافی است که میزان فتوسنتز را در هر طول‌موج نور نشان می‌دهد. طیف جذ‌ب، گرافی است که درصد نور جذب شده در هر طول‌موج توسط یک رنگدانه یا گروهی از رنگدانه‌ها را نشان می‌دهد.

  • هنگام رسم طیف‌های عملکرد و جذب، محورافقی(x) باید طول‌موج با واحد نانومتر باشد و مقادیر 400 تا 700 نانومتر را در بربگیرد.
  • در طیف عملکرد، از محور y برای اندازه‌گیری مقدار نسبی فتوسنتز استفاده می‌شود که غالباً به‌عنوان درصدی از مقدار حداکثر، با مقیاس 0 تا 100٪، بیان می‌شود.
  • در طیف جذب، محور y باید با عنوان “درصد جذب”، با مقیاس 0 تا 100٪، باشد.
  • در حالت ایده‌آل باید داده‌ها برای طول‌موج‌های خاص مشخص شده و سپس از طریق آن‌ها منحنی ترسیم شود. اگر این امکان وجود نداشته باشد، منحنی یک طیف منتشر شده را می‌توان کپی کرد.

توضیح اینکه چرا طیف‌های عملکرد و جذب بسیار شبیه به هم هستند، دشوار نیست: فتوسنتز فقط در طول‌موج‌هایی که کلروفیل یا سایر رنگدانه‌های فتوسنتزی می‌توانند جذب کنند، اتفاق می‌افتد.

نعغ

کمه

تولید اکسیژن در فتوسنتز

اکسیژن در فتوسنتز از فتولیز آب تولید می‌شود.

یکی از مراحل اساسی در فتوسنتز، شکست مولکول‌های آب برای آزاد‌سازی الکترون‌های مورد نیاز در مراحل دیگر است.

مم

به این واکنش فتولیز گفته می‌شود؛ زیرا فقط در حضور نور اتفاق می‌افتد و کلمه لیز به معنی از هم‌پاشیدگی است. تمام اکسیژن تولید شده در فتوسنتز، از فتولیز آب حاصل می‌شود. اکسیژن یک محصول‌ مازاد است و منتشر می‌شود.

نتن

اثرات فتوسنتز روی زمین

تغییرات جو زمین، اقیانوس‌ها و رسوب‌گذاری در اثر فتوسنتز.

پروکاریوت‌ها اولین موجوداتی بودند که فتوسنتز را، حدود 3500 میلیون سال پیش، انجام دادند. میلیون‌ها سال بعد جلبک‌ها و گیاهان نیز به آن‌ها پیوستند، و از آن زمان تا کنون فتوسنتز انجام می‌دهند.

یکی از پیامدهای فتوسنتز، افزایش غلظت اکسیژن جو است؛ که حدود 2400 میلیون سال پیش آغاز شد و 200 میلیون سال بعد از آن (2200 میلیون سال قبل)، حجم اکسیژن به 2٪ افزایش یافت. این واقعه، “رویداد بزرگ اکسیداسیون”[1] شناخته می‌شود.

افزایش غلظت اکسیژن در اقیانوس ها بین 2400 تا 2200 میلیون سال پیش، باعث اکسیداسیون آهن محلول در آب و رسوب آن بر بستر دریا شد. به‌این‌ترتیب، آرایش سنگی مشخصی به نام آرایش لایه‌ای آهن دارای لایه‌های متناوب اکسیدآهن و سایر مواد معدنی تولید شد. دلایل ایجاد لایه‌بندی هنوز به طور کامل مشخص نشده است. آرایش لایه‌ای آهن، محل مهمترین معادن آهن هستند، بنابراین به لطف فتوسنتز باکتری‌ها در میلیاردها سال پیش، امروزه منابع فراوانی از فولاد داریم.در همان زمان، احتمالاً به دلیل کاهش اثر گلخانه‌ای، زمین اولین یخبندان خود را تجربه کرد. احتمالاً افزایش اکسیژن‌رسانی باعث کاهش غلظت متان در جو و فتوسنتز باعث کاهش غلظت دی ‌اکسید کربن شده‌است. متان و دی‌اکسیدکربن گازهای گلخانه‌ای مهمی هستند.

غلظت اکسیژن اتمسفر از 2200 تا حدود 635-750 میلیون سال پیش در حدود 2٪ باقی ماند. سپس با افزایش قابل توجهی، در دوره‌ای که گروه‌های زیادی از موجودات چندسلولی در حال تکامل بودند، به 20٪ یا بیشتر رسید.

نن

تولید کربوهیدرات

برای تولید کربوهیدرات و سایر ترکیبات کربنی از دی‌اکسیدکربن، انرژی لازم است.

گیاهان با استفاده از فتوسنتز، دی‌اکسیدکربن و آب را به کربوهیدرات تبدیل می‌کنند. معادله ساده زیر خلاصه این فرآیند است:

مم

فعالیتمخم

شدت نور

1-دلیل میزان جذب 200- دی‌اکسیدکربن، در تاریکی چیست؟

2- در مورد تنفس‌سلولی و فتوسنتز در نقطه‌ای که میزان خالص جذب CO2 صفر است، چه پیش‌بینی می‌کنید؟

برای انجام این فرآیند، به انرژی نیاز است. به واکنش‌های شیمیایی نیازمند انرژی، واکنش­‌های گرماگیر گفته می‌شود. واکنش‌های مربوط به تولید اکسیژن در سیستم‌های زنده، معمولاً گرماگیر هستند. واكنش‌هايي كه مولكول‌هاي كوچكتر را براي ایجاد مولکول‌های بزرگتر تركيب می‌کنند نیز غالباً گرماگیر هستند و مولكول‌هاي كربوهيدرات مانند گلوكز بسيار بزرگتر از دی‌اکسیدکربن يا آب هستند. 
انرژی تبدیل دی‌اکسیدکربن به کربوهیدرات با جذب نور حاصل می‌شود، به همین دلیل فتوسنتز فقط در حضور نور رخ می‌دهد. انرژی جذب شده از نور از بین نمی‌رود بلکه به انرژی شیمیایی در کربوهیدرات‌ها تبدیل می‌شود.

عوامل محدودکننده

دما، شدت نور و غلظت دی ‌اکسید کربن از عوامل محدودکننده سرعت فتوسنتز هستند.

میزان فتوسنتز در یک گیاه توسط سه عامل خارجی تحت تأثیر قرار می‌گیرد:

  • دما
  • شدت نور
  • غلظت دی ‌اکسید کربن
فعالیتخخ

غلظت CO2

1-حداکثر غلظت دی‌اکسیدکربن در جو، 380 سانتی‌مترمکعب در مترمکعب هوا است. چرا معمولاً غلظت در نزدیکی برگ‌ها کمتر است؟

2-در چه شرایط آب و هوایی احتمالاً غلظت دی‌اکسیدکربن عامل محدود‌کننده فتوسنتز است؟

میزان هر یک از این عوامل اگر زیر سطح بهینه باشد، می‌توانند شدت فتوسنتز را محدود کنند. بنابراین به این سه عامل، عوامل محدودکننده گفته می‌شود. با توجه به مفهوم عوامل محدودکننده، در هر ترکیبی از شدت نور، دما و غلظت دی‌اکسیدکربن، فقط یکی از عوامل که از حد بهینه خود فاصله دارد، محدودکننده سرعت فتوسنتز است. اگر این فاکتور درحال تغییر برای رسیدن به سطح بهینه باشد، میزان فتوسنتز افزایش می‌یابد، اما تغییر سایر عوامل هیچ تأثیری نخواهد داشت، زیرا عامل محدود کننده نیستند.

مسلماً، با نزدیک شدن عامل محدودکننده به میزان بهینه، ضمن ثابت نگه داشتن سایر عوامل، به نقطه‌ای می‌رسیم که این عامل دیگر دورترین عامل از حد بهینه نیست و عامل دیگری به عامل محدودکننده تبدیل می‌شود. به عنوان مثال، در شب، شدت نور احتمالاً عامل محدودکننده فتوسنتز است. هنگامی که خورشید طلوع می‌کند و شدت نور افزایش می‌یابد، معمولاً دما عامل محدودکننده می‌شود. با افزایش دما در هنگام صبح، غلظت دی ‌اکسید کربن ممکن است به یک عامل محدودکننده تبدیل شود.

متغیرهای کنترل شده در آزمایشات عوامل محدودکننده

طراحی آزمایشی: کنترل متغیرهای مربوطه در آزمایش‌های فتوسنتز ضروری است.

در هر آزمایش، کنترل سایر متغیرها در کنار متغیر  وابسته‌ و مستقلی که در حال بررسی آن هستید، مهم است. متغیر مستقل متغیری است که شما عمداً در آزمایش با طیف وسیعی از مقادیر انتخابی تغییر می‌دهید. متغیر وابسته همان چیزی است که شما در طول آزمایش اندازه‌گیری می‌کنید تا ببینید که آیا تحت تأثیر متغیر مستقل است.

اطمینان از اینکه متغیر مستقل تنها عاملی است که می‌تواند بر متغیر وابسته تأثیر بگذارد، در طی این نوع آزمایش، ضروری است. بنابراین سایر متغیرهایی که ممکن‌است بر متغیر مستقل تأثیر بگذارند، باید کنترل شوند.

هنگام طراحی آزمایش برای بررسی یک عامل محدودکننده در فتوسنتز، باید به این سوالات پاسخ دهید:

  • کدام عامل محدودکننده را بررسی خواهید کرد؟این متغیر مستقل شما خواهد بود.
  • چگونه میزان فتوسنتز را اندازه‌گیری خواهید کرد؟این متغیر وابسته شما خواهد بود.
  • چگونه سایر عوامل محدودکننده را در سطح بهینه و ثابت نگه‌خواهیدداشت؟ این‌ها متغیرهای کنترل‌شده شما خواهند بود.
فعالیت مم

دما

1-دمای بهینه برای فتوسنتز در این گیاه چقدر بود؟

2-حداکثر دما برای فتوسنتز چقدر بود؟

طراحی آزمایشات برای بررسی عوامل محدودکننده در فتوسنتز.بررسی عوامل محدودکننده

طرح‌های آزمایشی بسیاری وجود دارند. روشی که می‌تواند برای بررسی اثر غلظت دی‌اکسیدکربن، مورد استفاده قرار بگیرد، در زیر آورده شده‌است. در این مدل­ها یا می‌توانید این مورد را تغییر دهید تا یک عامل محدودکننده دیگر را بررسی کنید یا می‌توانید طرحی کاملاً  متفاوت ایجاد کنید.

بررسی اثر دی‌اکسیدکربن در فتوسنتز

اگر ساقه‌ای از گیاهان آبزی مانند علف‌آبزیان[1]، کابومبا[2] یا پرطاووسی[3] به صورت وارونه در آب قرار داده شود و انتهای ساقه بریده شود، ممکن است حباب‌های گاز فرار کنند. اگر این‌ حباب‌ها جمع‌آوری و آزمایش شوند، بیشتر اکسیژنی هستند که توسط فتوسنتز تولید شدند. می‌توان با شمارش حباب‌ها، میزان تولید اکسیژن را اندازه‌گیری کرد. با تغییر عواملی که ممکن‌است بر میزان فتوسنتز تأثیر بگذارند، می‌توان متوجه میزان تاثیر آن عامل شد. در روش زیر غلظت دی‌اکسیدکربن متغیر است.

1-مقدار کافی آب برای پرکردن یک ظرف بزرگ جوشانده و سپس خنک می‌شود. این باعث حذف دی ‌اکسید کربن و سایر گازهای محلول می‌شود.

2-آب به طور مکرر از یک ظرف به ظرف دیگر ریخته می‌شود تا با اکسیژن آمیخته شود اما دی ‌اکسید کربن بسیار کمی حل می‌شود.

3-یک ساقه گیاه آبزی به صورت وارونه در آب قرار می‌گیرد و انتهای ساقه بریده می‌شود. انتظار نمی‌رود هیچ حبابی بوجود آید، زیرا آب تقریباً هیچ دی‌اکسیدکربنی ندارد. دمای آب باید حدود 25 درجه سانتیگراد و آب باید بسیار روشن باشد. تصویر مشابه این دستگاه مناسب در شکل 16 نشان داده شده است.

4-به اندازه کافی سدیم هیدروژن کربنات به ظرف اضافه می‌شود تا غلظت دی‌اکسیدکربن را به میزان 01/0 مول بر دسی‌مترمکعب افزایش دهد. در صورت ظهور حباب، آن‌ها را برای 30 ثانیه بشمارید. شمارش را تکرار کنید تا دو یا سه نتیجه ثابت بدست آورید.

5- سدیم هیدروژن کربنات کافی اضافه می‌شود تا غلظت را به میزان 01/0مول بر دسی‌مترمکعب دیگر افزایش دهد. شمارش حباب به همان روش انجام می‌شود.

6-روش بالا بارها و بارها تکرار می‌شود تا جایی که افزایش بیشتر دی‌اکسیدکربن بر میزان تولید حباب تأثیر نگذارد.

سوالات

1- چرا اقدامات زیر لازم است؟

الف) قبل از آزمایش آب را بجوشانید و سپس خنک کنید.

ب) نگه داشتن آب در دمای 25 درجه و روشنایی آن.

ج) تکرار شمارش حباب تا زمانی که چند شمارش ثابت بدست بیاید.

2- چه عامل دیگری را می‌توان با استفاده از شمارش حباب با گیاه آبزی بررسی کرد و چگونه آزمایش را طراحی می‌کنید؟

3- چگونه می‌توان اندازه‌گیری میزان تولید اکسیژن را دقیق‌تر کرد؟

ک

[1] Elodea

[2] Cabomba

[3] Myriophyllum

 

 

 

[1] Great Oxidation Event

[1] Gentian flower

 

 

[1] Thin-layer chromatography (TLC)

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید