بخش دوم-زیست شناسی کاربردی

بخش دوم-زیست شناسی کاربردی

یاخته گیاهی

یاخته جانوری

5- یاخته

در قسمت قبل از یاخته صحبت کردیم آیا تعریف آن را می دانید.

یاخته در واقع واحد پایه و ساختاری همة جانداران می باشد، همة موجودات زنده از یاخته ساخته شده اند برخی «تک یاخته ای»[1] مثل؛ باکتری‏ها و برخی «پریاخته‏ای»[2] مثل؛ انسان می‏باشند، یاخته کوچک ترین ساختار از یک موجود زنده است که می‏تواند به طور مستقل ویژگی‏های زیستی (جانداران) را نشان دهد .

در شکل های بالا دو یاخته جانوری و گیاهی نشان داده شده است، آیا می توانید تفاوت این دو یاخته را با هم بگوئید؟

[Prokaryota [1

[2] Eukaryote

سازمان یافتگی یاخته

6- ساختار موجودات زنده

سطح‏های سازمان‏یابی حیات بدین شکل می‏باشد که از کنار هم قرار گرفتن «یاخته ها»، «بافت»[1] به وجود می‏آید مثل؛ (بافت عصلانی) و از کنار هم قرار گرفتن «بافت‏ها»، «اندام» شکل می‏گیرد مثل؛ (استخوان‏ها) و از کنار هم قرار گرفتن «اندام‏ها»، «دستگاه» شکل می‏گیرد مثل؛ (اسکلت کامل بدن) و از کنار هم قرار گرفتن «دستگاه ها»، «یک موجود زنده» شکل می‏گیرد مثل یک (انسان یا یک حیوان).

آیا ویژگی‏های جانداران را می‏دانید؟………………………………………………………………………………………………………………………………..

[1] Tissue

7- ویژگی‏های جانداران

هر جانداری دارای یکسری مشخصات کلی می‏باشد:

7-1 دارای ساختار است این بدان معنی می‏باشد که اجزاء تشکیل دهندة مادة زنده در واحدهای کوچکی به نام یاخته (سلول) سازمان یافته اند.

7-2  موجود زنده تغذیه می‏کند، موجود زنده کانون تغییر و تحول مواد می‏باشد به گونه‏ای ساده می‏توان گفت با عمل جذب، موادی، را از محیط می‏گیرد و به کمک آنزیم‏های مختلف روی مواد تغییر ایجاد نموده و نیازهای مادی و انرژیایی خود را از آن مواد تغییر یافته بدست می‏آورد و آنچه را که زائد است طی فرایند وازنش (دفع) به بیرون می‏راند.

7-3 موجود زنده رشد و نمو دارد، در واقع رشد به تغییرات کمی که در طی زندگی یک جاندار صورت  می‏گیرد گفته می‏شود در حالی که نمو شامل تغییرات کیفی است. مثالی از نمو را می‏توان به گلدهی یک گیاه اشاره کرد که در ابتدا فقط رشد داشته، اما پس از طی مرحلة رشد شروع به گلدهی یعنی همان نمو نموده است.

7-4 موجود زنده تحریک پذیر می‏باشد و به عوامل محرک از خود واکنش نشان می‏دهد همانند حرکت گل آفتاب‏گردان به سمت نور خورشید.

7-5 تولید مثل هم از دیگر ویژگی‏های جاندار زنده می‏باشد، که هر موجود زنده‏ای از موجود زندة قبلی به وجود آمده است.

7-6 یکی دیگر از ویژگی‏های جانداران فرگشت یا (تکامل)[1] است جاندار زنده در حال تغییر و تحول در جهت سازش با شرایط محیط صورت می‏گیرد. که این فرایند از ابتدای تشکیل جانداران وجود داشته و بر اثر عوامل مختلف که برخی از آن‏ها شناخته شده و برخی ناشناخته‏اند، در طی زمان تغییر می‏کنند. بنابراین هیچ گونه شکل ثابتی ندارند و بی‏تغییر باقی نمی‏مانند.

[1] Evolution

تا به اینجا با ویژگی‏های جانداران آشنا شدیم و دانستیم هر جانداری براساس مکانیسم بدنی خود دارای شرایط و ساختار خاص می‏باشد، با مشاهده کردن می‏توان از این ویژگی‏ها و استفاده در تکنولوژی محصولات خاصی را برای استفاده در زندگی بشر تولید نمود، پس باید همیشه به اطرافمان خوب نگاه کنیم تا بتوانیم آنها را کشف کنیم.

 

 

8- کاربردهای زیست شناسی

در قسمت‏های قبل با بخش‏هایی از دانش زیست شناسی آشنا شدیم، در این بخش قصد داریم تا شما را با کاربردهای زیست شناسی آشنا سازیم، در زیست شناسی، «تأمین غذا» و «تندرستی انسان» در رأس «پژوهش‏ها» قرار دارد. بدین لحاظ پژوهش‏های کشاورزی، دامداری، روش‏های پیشگیری و درمان، مبارزه با آفات و بیماری‏های گیاهی و دامی، حفظ محیط زیست برای داشتن زمینی پاک و قابل زیست، تولید دستگاه‏ها، تجهیزات، ابزارها و وسایل کاربردی برای موارد ذکر شده از اهمیت فراوانی برخوردارند. در بخش‏های دیگر با معرفی رشته‏های اختصاصی که به صورت هدفمند در این حوزه‏ها فعالیت می‏کنند بیشتر آشنا خواهیم شد.

 

8-1 مبارزه با بیماری‏ها

یکی از کارهای زیست شناسان شناختن بیماری‏ها و ارائه راهکار پیشگیرانه به جهت مقابله با آنهاست، بیماری‏های خطرناکی همچون «طاعون»، «وبا» و «آبله» که تلفات ناشی از آنها وحشتناک بوده، با همت و فداکاری زیست شناسان مهار شده است.

آیا می‏توانید بیماری‏های دیگری را نام ببرید که با کمک زیست شناسان مهار و یا کنترل شده باشند؟

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

آیا راهکار و پیشنهادی برای مبارزه و پیشگیری بیماری‏های شایع در جهان دارید؟

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

.8-2 مسئله خوراک

برطبق آمارهای منتشر شده، بیش از « 3/1درصد» مردم جهان دچار سوء تغذیه‏اند و این امر ناشی از نامناسب بودن و یا کمبود منابع غذایی ایست، بدین لحاظ از مدت‏ها قبل «زیست شناسان» در پی یافتن راه‏هایی جهت افزایش «فراورده» در واحد سطح هستند، یعنی بتوان از کمترین فضا بیشترین تولید «محصول» را برداشت نمود.

همانطور که می‏دانید آفات گیاهی سالیانه خسارات سنگینی به محصولات کشاورزی وارد می‏نمایند، برای دست یافتن به راه حلی کار آمد و مهم، پژوهشگران با استفاده علم زیست شناسی برای اینکه بتوانند در هر یک از این بخش‏ها به صورت تخصصی عمل نمایند نیازمند علمی کاربردی و بین رشته‏ای بوده تا بتواند پاسخگو و برطرف کنندة این مشکلات باشند.

سوالات زیادی ذهن پژوهشگران را به خود معطوف ساخته بود که چگونه می توان محصولاتی بهتر و باکیفیت‏تر، مقاوم‏تر به آفات و در زمان کمتری تولید نمود. پس از تحقیقات گسترده و آزمون و خطاهای بسیار، بالاخره رشته‏ای کاربردی و تخصصی به نام «زیست فناوری» یا بیوتکنولوژی را معرفی نمودند، در این رشته صدها دانشمند سرگرم پژوهش و تحقیق‏اند تا با استفاده از روش‏های نوین و بدون استفاده از مواد شیمیایی مضر و استفاده از مواد زیست شناختی (بیولوژیکی) یا تلفیقی سبب بهبود محصولات و حفاظت از آنها در برابر آفات شوند. رشته زیست فناوری آنقدر کاربردی است که می‏تواند تمامی حوزه‏های مختلف و مورد نیاز انسان، از کشاورزی گرفته تا بخش پزشکی را پوشش دهد.

دیدید که با استفاده از علم زیست شناسی براساس نیاز به رفع یک مشکل در تولید محصولات کشاورزی رشته‏ای ایجاد گردید، به نام «زیست فناوری» که در حیطه کشاورزی با ارائة راهکارهایی برای تولید محصولات کشاورزی با کیفیت تر و مقاوم تر ایجاد شد.

آیا می‏دانید زیست فناوری چیست؟ می‏توانید آن را توضیح دهید؟

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

 

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید